این ترم درسی داریم تحت عنوان جامعه و فرهنگ در اروپا . بحمدلله استاد خوبی هم نصیبمان شده که تخصصش در سیاست فرهنگی و مطالعات فرهنگیه . امروز بحث اصلی کلاس راجع به اثر گذاری موبایل بر فرهنگ ، سیاست و اجتماع بود . خیلی موضوع جالب و مهمیه که کمتر به اون توجه شده . شنیدم چند وقت پیش در سوئیس ، یک انتخابات از طریق سیستم اس ام اس برگزار شده .

 تو کشور خودمون هم چند سالیه که موبایل کارکرد سیاسی پیدا کرده و شاید مهم ترین جلوه ش در انتخابات ریاست جمهوری قبل بود که از طریق اس ام اس تخریب های زیادی علیه آقایان هاشمی رفسنجانی و احمدی نژاد ، در سطح وسیع صورت گرفت . اخیرا هم قضیه سهمیه بندی بنزین رکورددار اس ام اس بود . اگه درگیر پایان نامه و تحقیق ها و سمینارهای تموم نشدنی این ترم نبودم ، حتما در مورد کارکردهای سیاسی موبایل تحقیق می کردم ولی افسوس که فعلا اساتید محترم فرصت زندگی رو هم از ما دارن می گیرن چه برسه به اینجور پژوهش ها . خدا هدایتشون کنه .

چند روزه نمایشگاه تصویر سال در خانه هنرمندان برپا شده و بسیار دیدنیه. دیروز به اتفاق دو تا از دوستام ، علیرضا جبلی و علی عرفاتی ،یازدید یکی دو ساعته ای از اونجا داشتیم . قسمت عکسهای خبری ،چه سیاسی چه ورزشی، خیلی جالب بود . عکس های خلاقه و هنری زیادی هم داشت.

خانه هنرمندان در پارک ایرانشهر ، نزدیک خیابان طالقانی قرار داره.

"همواره دو چیز مرا به خشوع واداشته است :

آسمان پرستاره در بالای سر و قانون اخلاقی در درون دل. "

کانت ، به نقل از کتاب فلسفه اروپایی سولومون ، ص ۴۱

صبح رفته بودم نمایشگاه مطبوعات که در سالن آفرینش های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان ، واقع در خیابان حجاب برپا شده . دیدنی ترین بخش نمایشگاه امسال ، قسمت عکس های آقای احمدی نژاده . استقبال مردم  از این بخش زیاده . غالب عکس ها مربوط به سفرهای استانی رئیس جمهوره . بعضی عکسها واقعا جذاب و با مفهومند و القای مطلب و موضع به بیننده می کنند.

قسمت مطبوعات دینی و روزنامه های سراسری هم جالبه . اکثرا نشریاتشونو به بازدیدکننده ها ، اهدا می کنن و خلاطه کسی دست خالی بیرون نمی یاد . البته بعضی غرفه ها هم انگار با مردم قهرند یا طلبکارن .  ضمنا خسیس تر ین غرفه ها  روزنامه های دولتی مثل همشهری و جام جم و کیهان و ... هستن که علیرغم تیراژ بالا و دسترسی به امکانات ، چیزی به مردم اهدا نمی کنن . شاید دولت منعشون کرده .

حضور شخصیت های معروف هم جلب توجه می کرد ، من سید محمدرضا خاتمی و فرزاد حسنی رو دیدم که عده ی زیادی دورشون جمع شده بودن و حرف می زدن و عکس می گرفتن .

غروب کلکچال

امروز بعد از ظهر به همراه تعدادی از دوستان ، رفتیم کلکچال . خیلی با صفا بود و کوه هم خلوت . نزدیکی کوههای البرز به شهر تهران ، نعمت بزرگیه که متأسفانه مردم چندان قدرشو نمی دونن.

خیلی عکس گرفتیم، این چندتا رو برای نمایش در وبلاگ مناسب دیدم. 

عکس یادگاری با برج کلکچال

عکسها از : عبدالله گلباف

سلام، سالروز شهادت حضرت امام جعفر صادق رو تسلیت عرض میکنم .

از دیشب تا حالا ، بیشتر وقتم رو در هیأت ها گذروندم . دیشب که رفته بودم هیآت حاج محمود کریمی ، چیذر ، مثل همیشه عالی و با صفا بود . فقط آخر مجلس خوب ختم نشد . دلیلش هم رفتار نسنجیده یکی از حضار بود ؛ موقعی که حاج محمود داشت روضه می خوند ،  جوانی روبروی حاج محمود ایستاده بوده و از بطری بزرگی که تو دستش بود داشت قلپ قلپ آب نوش جان می کرد . حاج محمود هم که رو این چیزا خیلی حساسه ، واکنش تندی نشون داد و بعد از سرزنش اون فرد ، روضه رو ناتموم گذاشت و یاعلی گفت .

صبح زود هم رفته بودیم حسینیه صنف لباس فروشان. من به خاطر موضع گیری های تند سیاسی که حاج منصور ارضی می کنه ، کمتر به اونجا می رم . ولی امروز دلم هوای روضه های حاج منصور کرده بود . خوشبختانه امروز حاجی وارد مسائل سیاسی نشد و خیلی قشنگ مجلس برگزار شد . بجای اون حرفا چند تا تذکر شیرین به حضار داد ، از جمله اینکه موبایلشونو تو جیب شلوارشون نذارن تا یه وقت مقطوع النسل نشن ، موقع نماز هم موبایلشونو خاموش کنن تا دو رکعت نماز درست و حسابی بزنن کمرشون !

ظهر هم رفتیم بازار تجریش . بر و بچه های هیأت ریحانة النبی از مسجد اعظم و از مسیر بازار به سمت مسجد فاطمیه سینه زنی کردن . خیلی هم طول کشید و حسابی خسته شدم .

خدا از همه قبول کنه. 

دیروز کار تهیه و تنظیم پژوهشی که شورایاری جماران در مورد تاریخچه این محل از من خواسته بود تمام شد . از امروز این مقاله رو در چند قسمت در وبلاگ قرار می دم .

مروری بر تاریخ جماران

(گردآوری و تنظیم : عبدالله گلباف)

مقدمه

جماران ، یکی از قدیمی ترین محلات شمیران و مشهورترین آنها به شمار می آید . این منطقه از قدیم الایام به واسطه آب و هوای مطبوع و نیز باغ ها و کشتزارهای متعدد و نزدیکی به سلسله جبال البرز مرکزی ، مورد توجه اقشار مختلف مردم بوده است .

وجه تسمیه جماران

در مورد نامگذاری این منطقه به اسم جماران ، نظرات گوناگونی نقل شده است.عده ای جماران را برگرفته از « جمر » به معنای سنگ بزرگ دانسته و می گویند چون در این محل سنگ های بزرگ زیاد بوده و حتی معدن سنگ وجود داشته ، نام آن را جمران گذاشته اند که به مرور زمان تبدیل به جماران شده است . گروهی نیز جماران را به معنی جمع یاران می دانند ، چون از قدیم  این منطقه به خاطر آب و هوای دلپذیر ، جای مناسبی برای گرد هم آمدن و تفریح بوده است.

جماران در کتاب های تاریخی

محققین معتقدند نام جماران در آثار مکتوب ، اولین بار در کتاب کافی تألیف کلینی آمده است . او در این کتاب از شخصی به نام ابوعبدالله جامورانی از اهالی جاموران ری یاد میکند که راوی حدیث بوده است .

رافعی قزوینی در کتاب التدوین فی اخبار قزوین که یکی از مهم ترین کتب حدیث و رجال می باشد ،در مورد ورود اصحاب حضرت رسول(ص) به ناحیه ری از جایی به نام «جاموران» نام می برد و می نویسد " یکی از لشگریان مسلمان در آبادی« جاموران » ساکن شد ، اینجا هم در طرف شمال شهر ری قرار گرفته بود و طریق ارتباطی ری به مناطق شمالی و کوهستان از اینجا بود . " 

استاد عطاردی در کتاب خویش با عنوان « مشایخ فقه و حدیث در جماران ،کلین و دَرشت » می نویسد « اکنون در اطرف ری جائی به نام جاموران غیر از دهکده جماران که دردامنه های کوه شمیران قرار دارد نیست ، و باید جماران همان جاموران قدیم باشد . » هم چنین ایشان با اشاره به تحریف و تغییر نام شهرها و آبادی های ایران پس از ورود اعراب مسلمان ، این نظر را مطرح کرده اند که " آیا شمیران و شمران که اکنون به دامنه های کوه در شمال تهران اطلاق می گردد و دهها آبادی را در خود جای داده است ، تحریف و تصحیف همین جماران نیست که در طول تاریخ حرف «ج» به «ش» تغییر پیدا کرده است ، چون از قرائن معلوم است که دهکده جماران از زمان های بسیار قدیم در ناحیه ری و دامنه کوه بزرگ آن بوده است . ... جماران و تهران از دهات باستانی ری هستند که نام آنها در کتاب های قرن سوم هجری آمده است ، و بسیار محتمل است که شمران همان جماران باشد . »

در « روزنامه خاطرات محمد حسن خان اعتماد السلطنه » و « مرآت البلدان » نیز پیرامون محدوده جغرافیایی و مشخصات تاریخی جماران مطالبی آمده که آقای ستوده بخشی از آنها را در کتاب خود گردآوری کرده است .

محدوده جغرافیایی و مشخصات محلی

جماران در دو کیلومتری شمال شرقی تجریش و در دامنه جنوبی سلسله جبال البرز مرکزی واقع است . جماران از شمال به حصارک ، از شرق به منظریه ، از جنوب به جوزستان و از مغرب به دره جنی و حومه امامزاده قاسم منتهی می شود .

با توجه به قدمت تاریخی جماران ، این منطقه حتی تا به امروز نیز بخشی از هویت تاریخی خود را حفظ کرده و کماکان می توان خانه های قدیمی کاهگلی به سقف های چوبی و کوچه های تنگ و باریک و پیچ در پیچ را در آن مشاهده کرد . گرچه در سال های اخیر این محله نیز از هجوم بی امان ساخت و سازها مصون نمانده و تعدای از خانه های قدیمی و باغ های مصفای آن تخریب و به آپارتمان تبدیل شده اند.

درخت های چنار :یکی از نمادهای مهم جماران که نشان دهنده قدمت بسیار بالای آن می باشد وجود دو درخت چنار عظیم و سربه فلک کشیده می باشد . عمر یکی از این درختها را بیش از هشتصدسال تخمین زده اند .

مسجد جامع جماران : مسجد جماران در کوچه نیایش‌ ودر وسط محله ، واقع شده است‌. مساحت آن ۹۰۰ مترمربع بوده و در دهه های قبل دو بار بازسازی و تعمیر شده است . در حال حاضر نیز این مسجد با وسعتی بیش از گذشته ، در دست ساخت می باشد .

حسینیه جماران : جماران دارای دو تکیه قدیمی و یک حسینیه جدید التأسیس می باشد . تکیه بالا که در حال حاضر با نام حسینیه امام خمینی نیز شناخته می شود بنایی دو طبقه و به مساحت ۸۰۰ مترمربع است و تاریخ ساخت آن به سال ۱۲۳۲ ه.ش (۱۲۷۵ ه.ق‌)، می‌رسد. مرحوم  سید ابراهیم جمارانی آن را وقف ده کرد ودر سال ۱۳۵۵ ه.ش‌، توسط اهالی بازسازی شد. این حسینیه درسال ۱۳۵۹، از طرف حجت‌الاسلام امام جمارانی در اختیار امام‌خمینی (ره‌) قرار گرفت‌.

 تکیه پائین نیز از قدمت بالایی برخوردار می باشد و در سال ۱۳۸۴ بازسازی شده است. حسینیه جدید که به نام حسینیه شماره ۲ معروف است در سال ۱۳۷۰ احداث گردید .

تکیه پائین جماران

وجود قنات های متعدد ، باغ های میوه ، حمام ، گورستان محلی و دکان های قدیمی  از دیگر ویژگی های جماران قدیم بوده است که در روزگار کنونی شاید جز خاطره ای از آنها باقی نمانده است .

 چهره های سرشناس و مشاهیر جماران

 مشهورترین چهره جماران در گدشته های دور ، احتمالا  همان ابوعبدالله جامورانی ، محدث و راوی شیعی بوده که در کتب رجالی و حدیثی نیز از او نام برده شده است .

در دهه های اخیر نیز از سلسله جلیله روحانیت ، مرحوم آیت الله سید حسن امام جمارانی به نشر و تبلیغ احکام و قرآن مشغول بوده اند و هم اکنون فرزند ایشان ، حجت الاسلام والمسلمین سید مهدی جمارانی عهده دار این مسئولیت  می باشند.

از دیگر سرشناسان جمارانی یا مقیم جماران که البته همگی از دنیا رفته اند ‌، از سیدمحمد باقر جمارانی‌، سید جعفر هاشمی جمارانی‌، سزاوار و وحید تنکابنی می توان نام برد .

پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ، جماران محل رفت و آمد بسیاری از چهره های مبارز روحانیت بود و در حال حاضر تعدادی از مسئولین برجسته در این منطقه سکونت دارند.

قطعا مشهورترین چهره ای که در طول تاریخ جماران در این منطقه زندگی کرده ، حضرت امام خمینی (ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی بوده اند که در سال ۱۳۵۹ در جماران اقامت گزیده و در سال ۱۳۶۸ در همین محل از دنیا رفتند .

حضور امام خمینی موجب شد جماران به کانون تصمیم گیری و هدایت ایران تبدیل شده و از شهرتی جهانی برخوردار گردد .

منابع و مآخذ

۱- کتاب جغرافیای تاریخی شمیران ، تألیف منوچهر ستوده

۲- کتاب مشایخ فقه و حدیث در جماران و کلین و درشت ، تألیف عزیزالله عطاردی

۳- سایت اینترنتی کتاب اول

۴- اطلاعات شخصی

* توجه: استفاده از مطالب با ذکر منبع ( وبلاگ شمیران) مجاز است. 

سالروز وفات حضرت عبدالعظیم رو تسلیت عرض می کنم . 

استاد عزیزالله عطاردی در کتاب مشایخ حدیث ، مطالب جالی رو در مورد شمیران نوشته که بخش کوتاهی از اون رو اینجا عینا نقل می کنم :

"بنا به عقیده بعضی از علماء ، امامزاده قاسم شمیران پدرزوجه مکرمه حضرت عبدالعظیم می باشد ، و همچنین عموی پدر آن جناب هم بوده است ، که به دو واسطه به امام مجتبی سلام الله علیه می رسد ، و نسب محدث بزرگوار عبدالعظیم حسنی نیز چنین است : عبدالعظیم بن عبدالله بن علی بن حسن بن زید بن حسن مجتبی (ع) .

بنا بر این علی جد حضرت عبدالعظیم برادر قاسم می باشد که هر دو فرزند حسن بن زید بوده اند ، خدیجه دختر قاسم بن حسن زوجه حضرت عبدالعظیم بوده است . اگر این عقیده درست باشد ، قطعا حضرت عبدالعظیم با منطقه امامزاده قاسم و جماران در ارتباط بوده است و برای زیارت قبر عموی خود و همچنین پدر زوجه اش به اینجا می رفته است."

دیشب توفیقی دست داد و تونستم برم شاه عبدالعظیم و زیارتی بکنم . به جز مقبره سه امامزاده ای که اونجاست قبر تعداد زیادی از نام آوران عرصه های مختلف تاریخ ایران تو این حرم خودنمایی می کنه . افرادی که اونجا در فاصله ای نزدیک به هم دفنند بر فرض محال اگر معاصر هم بودن و در یک دوره زمانی زندگی می کردن غیر ممکن بود بشه اینطوری همه شونو گرد هم آورد.

از ناصرالدین شاه که تو همین حرم عمرشو داد به ما و شما بگیرین تا قائم مقام فراهانی - آیت الله شاه آبادی - ستارخان - قاآنی شاعر ـ ملا علی کنی - بدیع الزمان فروزانفر - آیت الله کاشانی - عباس اقبال آشتیانی - شیخ حسین لنکرانی و آخریشون هم آیت الله حق شناس . رضا شاه هم قبلا اینجا دفن بوده که البته قبل از پیروزی انقلاب اسلامی محمدرضا جسد پدرشو در میاره و می بره . یعنی محمدرضا پهلوی هم جزو افرادی بوده که  پدر خودشونو در آوردن !  

واقعا دیدن مزار این همه آدم سرشناس و نقش آفرین با عقاید و شخصیت های مختلف از طیف های گوناگون در فاصله ای نزدیک به هم خیلی جالب و دیدنیه. اگه رفتین شاه عبدالعظیم حتما سر این قبرها هم برید و از هر کدومشون خوشتون اومد فاتحه بخونید.